Dernek, Hindistan ve diğer ülkelerden getirilen yabancı işçilerin kısa vadede üretime nefes aldırsa da, asıl sorunun “işçi sayısı” değil, yetişmiş usta ve iş gücü yapısı eksikliği olduğunu vurguladı.
Yalova Gemi İnşaa Birlikteliği Derneği (GİMBİRDER), Tersaneler Bölgesinde çalıştırılan yabancı iş gücünün sektöre nefes aldıracağını ancak sorunları çözmeyeceği paylaşımında bulundu. Yabancı işçinin soruna destek olacağının ancak asla çözüm olmadığının yapıldığı açıklamada şu ifadelere yer verildi, “Tek başına Hindistan’dan işçi getirmek gemi inşa sektörünün sorunlarını çözmez. Bir kısmına nefes aldırır ama ana problemi çözmez. Çünkü sorun “işçi sayısı” değil, iş gücü yapısı. Neden böyle deniyor? Tersanelerde özellikle şu kadrolar eksik: kaynakçı (özellikle sertifikalı), borucu / pipe fitter, raspa-boyacı, elektrikçi, donatım ustası, çelik montajcı. Türkiye’de artık gençler bu işlere çok az giriyor. Sebep basit: ağır iş, riskli ortam, düzensiz mesai, ücret, emeğe göre düşük algılanıyor, ustalar yaşlandı, çırak gelmiyor. Yani mesele işçi yokluğu değil → yetişmiş mavi yaka yokluğu. Peki yabancı işçi gelirse ne olur?
Kısa vadede: üretim aksaması azalır, teslim tarihleri toparlanır ama orta vadede sorunlar çıkar;
1.Dil ve iş güvenliği, tersane şantiye gibidir değil, ameliyathane gibidir. “stop”, “kesme”, “gaz var”, “tank kapalı” gibi komutlar anlaşılmazsa kazalar artar, en büyük risk burada.
2.Ustalık seviyesi; Hindistan’dan gelen işçilerin çoğu fabrika tipi üretime alışık ama Türk tersaneleri proje sürekli değişir, retrofit çoktur, klas baskısı fazladır, saha çözüm üretme ister yani burada işçi değil usta lazım. Yerli ustalar sektörden tamamen çıkar, 5-10 yıl sonra Türkiye tersaneleri “usta yetiştiremeyen” ülke olur asıl tehlike bu. Asıl sorun ne? Gemiyi aslında işçi değil usta ve organizasyon yapar. Tersanelerin temel problemleri; taşeron sistemi çok parçalı, kalifiye eleman yetiştirme yok, meslek liseleri tersaneye entegre değil, iş güvenliği kültürü ustaya bağlı, ücret politikası standart değil, sosyal hayat yok (en kritik sebep bu). Genç neden gelmiyor biliyor musunuz? maaş yüzünden değil, hayat kuramıyor. Hafta sonu, vardiya, servis saatleri, barınma, adam evlenemiyor. Gerçek çözüm ne olur? Yabancı işçi destek olur, çözüm değil.
Kalıcı çözüm: 1.Tersane-meslek lisesi doğrudan eğitim modeli (Almanya sistemi gibi),
2.Usta sertifikasına maaş skalası bağlanması,
3.Lojman / yaşam alanı (çok kritik),
4.Taşeron sayısının azaltılması,
5.3-5 yıllık garanti iş sözleşmeleri (genç için güven). Bunlar yapılmadan Hindistan, Nepal, Bangladeş fark etmez. Sektör yine aynı sıkıntıyı yaşar, sadece 5 yıl ertelenir. Buda sektörün çöküşünü hızlandırır.”
