“Depremden Çok Yapı Stoğumuzu Güncellemeliyiz”
Yalova’da yapı güvenliği ve kentsel dönüşüm konuları yeniden gündeme gelirken, Acamar İnşaat Proje Müdürü İnşaat Mühendisi Sefa Çelik, kentteki yapı stokunun deprem riski açısından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Yaklaşık 13 yıldır inşaat sektöründe hizmet veren ve Fırat Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü mezunu olan Çelik, Türkiye’nin deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatarak, asıl odaklanılması gereken konunun depremin ne zaman gerçekleşeceğinden çok mevcut yapıların güvenli hale getirilmesi olduğunu belirtti.
Hatay depremlerinin riskli yapı stokunun oluşturabileceği yıkımı bir kez daha ortaya koyduğunu ifade eden Çelik, deprem konusunda yalnızca envanter çalışmalarının yeterli olmadığını, artık sahada somut adımların hızlandırılması gerektiğini vurguladı.
Çelik, “Deprem bizim bir gerçeğimiz. Bu deprem yakın zamanda ve bekliyoruz. Ancak depremden çok yapı stoğumuzun güncellenmesi gerektiği kanaatindeyim. Depremin ne zaman olacağı, kaç şiddetinde olacağından çok, bir an önce riskli yapı stokumuzun ölçeklendirilerek yenilenmesi gerekiyor” dedi.
“Yalova İçin En Önemli Konu 1999 Öncesi Yapılar”
Yalova açısından özellikle 1999 öncesinde inşa edilen yapıların önem taşıdığını belirten Sefa Çelik, deprem görmüş yapıların da yeniden incelenmesi gerektiğini söyledi.
Çelik, geçmişte bazı yapıların güçlendirildiğini, bazılarının ise güçlendirilmediğini belirterek, “1999 öncesi yapılar, deprem görmüş yapılar. Bu yapıların tekrar irdelenip stokların ortaya çıkarılması gerekiyor. Dönüştürülmesi gerekiyorsa dönüştürülmeli, güçlendirilmesi gerekiyorsa güçlendirilmeli” ifadelerini kullandı.
Çelik ayrıca, “Her eski bina riskli bina demek yanlış” diyerek, yaşından dolayı bir yapının otomatik olarak riskli kabul edilmemesi gerektiğine dikkat çekti. Eski tarihli olmasına rağmen döneminin şartlarına göre iyi yapılmış ve mevcut deprem koşullarını karşılayabilecek yapıların da bulunabileceğini ifade etti.
“Yalova Bölgesinde Örnek Bir İl”
Yalova’nın deprem konusunda birçok kente göre daha bilinçli bir noktada olduğunu dile getiren Çelik, kentte hem kamuoyunun hem de akademik çevrelerin yaptığı çalışmaların önemli olduğunu söyledi.
Yalova’da beton kalitesinin artırılması, plan notlarında perde şartlarının getirilmesi ve yapı denetim uygulamalarındaki gelişmelerin kenti diğer illere kıyasla öncü konuma taşıdığını belirten Çelik, buna rağmen sahadaki uygulamaların daha fazla denetlenmesi gerektiğini ifade etti.
Çelik, Yalova Belediyesi tarafından geçmiş dönemde yaklaşık 15 bin binanın tarandığına yönelik çalışmalar bulunduğunu belirterek, riskli yapı stokunun tespit edilmesinin önemli olduğunu ancak bunun ekonomik boyutunun da bulunduğunu söyledi.
“Bina Alırken Ekspertiz Desteği Alınmalı”
Vatandaşların konut satın alırken yalnızca binanın dış görünümüne veya estetik özelliklerine bakmaması gerektiğini belirten Çelik, yapı güvenliği konusunda uzmanlardan destek alınmasını tavsiye etti.
Çelik, “Bugün nasıl bir araba alıyorsak ekspertize başvuruyorsak, bina veya konut satın alırken de mutlaka konunun uzmanına danışmakta fayda var. Bu konuda hizmet veren birçok ekspertiz kurumu var. Onlardan danışılarak daire satın alınması daha doğru olur” dedi.
Yapı Denetiminde Elektronik Sistem Vurgusu
Yapı güvenliğinin iki temel ayağının projelendirme ile uygulama ve denetim olduğunu ifade eden Çelik, projelendirme aşamasının yapı denetim kuruluşları ve resmi kurumlar aracılığıyla ciddi şekilde denetlendiğini söyledi.
Özellikle yapı denetim sisteminin elektronik ortama taşınmasıyla birlikte önemli iyileşmeler yaşandığını belirten Çelik, sahadaki denetimlerin daha da artırılmasının yapı stokunun kalitesine olumlu katkı sağlayacağını dile getirdi.
“Yalova’nın Zemini de Yapı Kadar Önemli”
Deprem güvenliğinin yalnızca bina üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Sefa Çelik, şehir planlaması ve zemin özelliklerinin de sürecin önemli parçaları olduğunu söyledi.
Yalova’da nüfus artışının özellikle kıyı şeridindeki yapılaşma yoğunluğunu artırdığını belirten Çelik, deprem açısından toplanma alanları ve mikro bölgeleme çalışmalarının büyük önem taşıdığını ifade etti.
Çelik, Yalova’nın genel olarak yumuşak ve sıvılaşma potansiyeli bulunan zeminlere sahip bölgelerinin bulunduğuna dikkat çekerek, “Burada zemin iyileştirme yöntemlerini kullanarak yapı-zemin etkileşimini sağlamlaştırmak daha mantıklı bir seçenek olarak sunulmaktadır” dedi.
İmar planlarının hazırlanmasında jeoloji raporları ve mikro bölgeleme çalışmalarının önemli olduğunu belirten Çelik, geçmişten gelen özellikle kıyı bölgelerindeki yapılaşma yoğunluğunun bu çalışmaların etkisini sınırlayabildiğini söyledi.
“Toplanma Alanları Sadece Boş Alan Olmamalı”
Deprem sonrasında kullanılacak toplanma alanlarının yalnızca boş arazilerden ibaret olmaması gerektiğini ifade eden Çelik, bu alanların altyapısı güçlü ve afet sonrasında bölgenin temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek donatılara sahip olması gerektiğini söyledi.
Çelik, Yalova’da bu alanların geliştirilmesine ihtiyaç olduğunu belirterek, şehir planlamasının deprem öncesi ve sonrası ihtiyaçları birlikte değerlendirmesi gerektiğini kaydetti.
“Parsel Bazlı Değil, Ada Bazlı Kentsel Dönüşüm”
Kentsel dönüşüm konusunda da önemli değerlendirmelerde bulunan Sefa Çelik, mevcut uygulamaların çoğunlukla parsel veya bina bazında yürütülmesinin yerine bölgesel ve ada bazlı dönüşüm modellerinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Çelik, “Yapılacak çalışmanın bölge bölge, bölge ihtiyacına yönelik planlanıp en azından ada bazlı çözümlerle ayağa kaldırılması kanaatindeyim” dedi.
Ada bazlı dönüşümün yalnızca binaların yenilenmesi anlamına gelmediğini belirten Çelik, bu model sayesinde yolların genişletilmesi, otopark ihtiyacının karşılanması, yeşil alanların artırılması ve altyapının yenilenmesi gibi birçok ihtiyacın da aynı anda çözülebileceğini ifade etti.
“Çarpık Parselasyonun Önüne Geçilebilir”
Ada bazlı dönüşümün bir diğer avantajının geçmişten gelen düzensiz parselasyon sorunlarını ortadan kaldırmak olduğunu belirten Çelik, bunun deprem güvenliği açısından da önemli olduğunu söyledi.
Çelik, “Bir binanın depremde en önemli dezavantajı düzensizliğidir. Düzensiz binaların ortadan kaldırılması için ada bazlı planların yapılması daha sağlıklı olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Bu modelin yalnızca deprem güvenliği açısından değil, otopark, sosyal donatı, yol ve altyapı ihtiyaçlarının karşılanması açısından da önemli avantajlar sağlayacağını belirtti.
“Kıyı Bölgesindeki Yapı Stoğu Dönüşüme Alınmalı”
Yalova’nın özellikle kıyı kesimlerinde yoğun bir konut stoğu bulunduğuna dikkat çeken Çelik, bu bölgelerin kentsel dönüşüm kapsamında bölge bölge değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Çelik, “Konut stoğunun yoğun olduğu kıyı bölgesinin bir an önce kentsel dönüşüm kapsamında bölge bölge riskli alan ilan edilerek kentsel dönüşüm kapsamına alınması gerektiği kanaatindeyim” dedi.
Ancak geçmişte inşa edilen bazı yapıların yüksek katlı olması ve mevcut ekonomik koşullar nedeniyle dönüşüm projelerinin istenilen hızda ilerleyemediğini belirten Çelik, maliklerin ortak bir karara varamamasının da süreçleri uzatan önemli faktörlerden biri olduğunu söyledi.
“Herkes Taşın Altına Elini Koymalı”
Acamar İnşaat olarak kentsel dönüşüm projelerine önem verdiklerini belirten Sefa Çelik, özellikle Yalova’nın kıyı bölgelerindeki eski yapı stokunun yenilenmesine yönelik projeler üzerinde çalıştıklarını ifade etti.
Çelik, maliklerin haklarının korunmasının önemli olduğunu ancak deprem gerçeği karşısında çözümsüzlüğün de sürdürülebilir olmadığını belirterek, tüm tarafların sürece aktif şekilde katkı sağlaması gerektiğini söyledi.
“Deprem gerçeği günümüzde vazgeçilmez bir gerçek. Bu gerçeği göz önüne alarak bir an önce herkesin taşın altına elini koyup bu projelerin hayata geçirilmesi konusunda aktif rol oynaması gerekiyor” diyen Çelik, riskli yapıların bir an önce güvenli hale getirilmesinin ve kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılmasının Yalova’nın öncelikli gündemlerinden biri olması gerektiğini vurguladı.
Sefa Çelik, Acamar İnşaat olarak kentsel dönüşüm konusunda çalışmalarının sürdüğünü ve önümüzdeki dönemde yeni projelerin de gündeme geleceğini ifade etti.
