Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı’nın girişimiyle 16 Nisan 2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yazıyla ilk defa yürürlüğe giren ve 27 Mayıs 2014 tarihinde yayımlanan yeni yönetmelikle de güncellenen Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS), çiftçilerin ve tarım arazilerinin kayıt altına alındığı resmi bir veri tabanı olarak hizmet veriyor.
20 yılı aşkın süredir devam eden bu uygulamaya, tarımsal faaliyet yürüten çiftçilerin katılmaları için ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından farkındalık çalışmaları gerçekleştirilirken, tarımsal üretim gerçekleştiren çiftçilerin ÇKS sistemine kayıt olarak gerekli bilgileri iletmesi isteniyor.
Yaz aylarının sonu itibarıyla 2026 yılının son çeyreğine yaklaşılmaya başlanan bu günlerde yeni bir gelişme ortaya çıktı. 2027 yılı içerisinde tarımsal faaliyet yürütecek olan üreticilerin, 1 Eylül 2026'dan 31 Aralık 2026 tarihine kadar ÇKS sistemine kayıt olmaları isteniyor.
İlgili kurumlar tarafından bu kapsamda yapılan açıklamalara bir yenisi daha eklendi. Yalova’daki tarımsal faaliyet yürüten çiftçilerin uzun bir zamandır temsilciliğini üstlenen Yalova Ziraat Odası Başkanı Şaban Beşli, 1 Eylül Salı günü itibarıyla kayıtları başlayacak ÇKS’ye ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. ÇKS’nin öneminden bahseden Başkan Beşli, sisteme dahil olmayan çiftçilerin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sağlanan desteklerden mahrum kaldığını dile getirdi. Yalova’daki katılımın zayıf olduğunu bildiren Başkan Beşli, ÇKS kayıtlarının her yıl düzenli olarak yenilenmesi gerektiğini açıkladı.
“ÇKS kaydı bulunmayanlar desteklerden faydalanamıyor”
1 Eylül'den itibaren ÇKS kayıtlarının başladığını belirten ve Yalova’da ÇKS kaydı bulunmayan bir çiftçinin kalmaması gerektiğini söyleyen Başkan Beşli, “ÇKS kaydı olmayan üreticilerin hiçbir şekilde desteklerden faydalanması mümkün olmuyor. Örneğin bitkisel üretim desteklerinden yararlanılamıyor. Naylon desteği, tohum desteği, sebze fidesi desteği gibi Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen desteklerin tamamında ÇKS kaydı isteniyor. Dolayısıyla ÇKS'si olmayan üretici kesinlikle bu desteklerden faydalanamıyor. Bizim açımızdan ise ÇKS kaydı olmayan herkes vatandaş olarak gelip bilgi alabilir. Örneğin bahçesine üç-beş ürün ekip diken vatandaş için ÇKS kaydı talep etmiyoruz. Ancak Bakanlığın sağladığı güçlü desteklerin hiçbirinden faydalanamıyor.” dedi.
ÇKS kaydı olmayan bir çiftçinin tarımsal elektrik kullanması durumunda mağduriyetler yaşayabileceğini aktaran Başkan Beşli, “ÇKS kaydı olmayan çiftçinin tarımsal elektriği kesilebiliyor. Çünkü üretici, çiftçilik yaptığını belgeleyemiyor. Yalova’da özellikle sera ve kısa alanda yapılan tarımsal üretimin yaygın olması nedeniyle üreticilerin büyük bölümü tarımsal elektrik kullanıyor.” şeklinde konuştu.
“Her yıl düzenli olarak ÇKS kaydı yenilenmeli”
Üreticilerin bugüne kadar bir kez ÇKS kaydı yaptırıp daha sonra tekrar kayıt yaptırmadığını hatırlatan, ancak bu durumun değiştiğini belirten Başkan Beşli, “Bundan sonra her yıl düzenli olarak ÇKS kaydının yenilenmesi gerekiyor. Örneğin 2027 yılı ÇKS kaydının da yaptırılması gerekiyor. Kayıt yenilenmediği takdirde tarımsal elektrik kullanımıyla ilgili de sorun yaşanabiliyor. Ayrıca ÇKS kaydı olmayan üreticiler, bitkisel üretimde kullanılan ilaçlarla ilgili de sorun yaşayabilir. Reçete sistemine geçilmesiyle birlikte ilaç bayilerinden reçetesiz ilaç alma uygulaması sona erdi. Bu nedenle üreticilerin ÇKS kayıtlarını mutlaka yaptırmaları gerekiyor. ÇKS kayıtları 1 Eylül'de başlayacak ve 31 Aralık'a kadar devam edecek. Son kayıt tarihi 31 Aralık. Üreticilerimizin herhangi bir mağduriyet yaşamamaları için bu tarihler arasında mutlaka kayıtlarını yaptırmaları gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
ÇKS Kayıtları Nasıl Yapılıyor?
ÇKS’ye Yalova’dan katılımın zayıf olduğunu söyleyerek bunun değişmesi gerektiğine işaret eden Başkan Beşli, “Üreticilerimiz öncelikle Ziraat Odası'na gelerek kayıt yaptırıyor. Ardından Tarım ve Orman İl veya İlçe Müdürlüklerine giderek gerekli formları doldurup ÇKS kayıtlarını yaptırabiliyor. Halihazırda kayıtlı olan üreticilerimiz ise yine odamıza gelerek bilgilerini güncelleyebiliyor. Bunun yanı sıra Tarım ve Orman İl veya İlçe Müdürlükleri üzerinden ya da e-Devlet aracılığıyla ÇKS kayıtlarını güncelleyebiliyorlar.
Her yıl ÇKS kaydının yenilenmesi gerekiyor. Bir kez kayıt yaptırıp daha sonra hiç işlem yapmamak söz konusu değil. Ancak işlemler artık kolaylaştırıldı. Formlar da oldukça basit ve üreticilerimize odamızda bu konuda yardımcı oluyoruz.
Kayıtlı olan ve üretimine aynı şekilde devam eden üreticilerimizin her zaman kuruma gelmesine de gerek yok. Üretici, mevcut durumunda herhangi bir değişiklik olmadığını bize bildirdiğinde işlemini gerçekleştirebiliyor ve kayıt e-Devlet sistemine aktarılıyor. Üretici de buradan kendi ÇKS belgesini alabiliyor.
Ancak iki-üç yıl veya bir-iki yıl ÇKS kaydını yenilemeyen üreticiler, e-Devlet üzerinden işlem yapamayabiliyor. Bu durumda yeniden Tarım ve Orman İl veya İlçe Müdürlüğüne başvurmaları gerekiyor.
Özetle, üreticilerimizin 1 Eylül-31 Aralık tarihleri arasında ÇKS kayıtlarını mutlaka yaptırmaları ve her yıl kayıtlarını güncellemeleri gerekiyor. Böylece hem tarımsal desteklerden hem de tarımsal elektrik ve diğer üretim süreçlerinde gerekli hizmetlerden yararlanabilirler.” diyerek sözlerine son verdi.
