2026 sonuna yaklaştıkça işçinin emeklinin gözü verilecek zamlara desteklere çevrilmiş durumda. Ülkemizde birçok hane geçimini ya asgari ücretle ya da emekli maaşı ile sağlıyor. Hal böyle olunca ister istemez herkesin gözü kulağı yapılacak zamlarda. Çünkü vatandaş eline geçecek parayla yaşam standardını bir nebze de olsa arttırmak arzusunda.

Konumuz tabi ki yapılacak zam değil. Konumuz kırmızı et. Ama kırmızı eti almak için en önemli araç para. Girişi bu nedenle böyle ele almak istedim.

Gelelim konumuza…

Türkiye’de kırmızı et meselesi artık yalnızca hayvancılık sektörünün değil, geçim mücadelesi veren vatandaşın mutfak problemi haline geldi. Bir tarafta üretim maliyetleriyle mücadele eden yetiştirici, diğer tarafta ise kasabın vitrinine bakıp fiyatını gördükten sonra alışverişinden vazgeçen milyonlarca insan. Baktığımızda iki tarafta mutsuz. İlginç olan ise bu mutsuz tablo için hayvan ve et ithalatına milyarlarca dolar ödeyen bir ülke.

Tamda burada herkesin aklındaki soru şu; “Peki, bu kadar ithalata rağmen neden vatandaş ucuz ete ulaşamıyor?”

2026 yılının ilk dokuz aylık verilerine göre, canlı büyükbaş hayvan ve kırmızı et ithalatına toplam 1 milyar 825 milyon dolar ödemişiz. Bunun 1 milyar 129,4 milyon doları canlı büyükbaş hayvan, 695,6 milyon doları ise kırmızı et ithalatı için harcanmış.

Aynı dönemde 599 bin 477 baş büyükbaş hayvan ithal etmişiz. Bunun 465 bin 595 başı besilik, 133 bin 882 başı damızlık hayvandan oluşmuş. Ayrıca 71 bin 400 ton da kırmızı et ithal etmişiz. Bu kadar hayvan ve et ithal ediliyor, milyarlarca dolar yurt dışına gönderiliyor ama bunun karşılığında vatandaş halen ete ulaşmakta güçlük çekiyor.

Et fiyatlarının 2026 yılı içerisindeki seyrine baktığımızda karkas et kesim fiyatları düşüş gösterse de tezgahtaki et fiyatları aylık olarak artış göstermiş durumda.

Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin verilerine göre yılın ilk çeyreğinde kilogram başına ortalama 597 TL civarında olan dana karkas fiyatı, ikinci çeyrekte yaklaşık 595 TL seviyesinde gerçekleşti. Üçüncü çeyrekte yaklaşık 584 TL’ye gerileyen fiyatlar, son çeyrekte yeniden yükselişe geçerek şu an 588 TL’ye ulaşmış durumda.

Ekim 2026 verilerinde marketlerde dana kıymanın kilogram fiyatı ortalaması 793 TL seviyesinde. Kasaplarda ise bu rakam 900 TL civarı. Bir başka rakamsal veriye göre 2026 yılı ilk üç çeyreğinde dana kıymanın fiyatı %35 artmış.

Peki, bu tabloyu bir de vatandaşın geliri üzerinden değerlendirelim.

2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş. Temmuz ayı itibarıyla en düşük emekli aylığı ise 23 bin 552 lira.

Kilogramı yaklaşık 793 lira olan dana kıymadan bir kilogram almak, asgari ücretlinin aylık gelirinin yüzde 2,8’ine, en düşük emekli aylığı alan bir vatandaşın gelirinin ise yaklaşık yüzde 3,4’üne karşılık geliyor.

Emekli yıllarca çalışmış, prim ödemiş, ülkesine hizmet etmiş. Bugün emekliliğinde torununa et alırken hesabını yapmak zorunda kalıyor. Asgari ücretli ise ayın sonunu getirmeye çalışırken mutfağındaki temel gıda ürünlerinin hesabını yapıyor. Et artık birçok aile için düzenli tüketilen bir besin olmaktan çıkıp özel günlerde alınabilen bir ürüne dönüşüyor.

Burada mesele yalnızca etin pahalı olması değil, vatandaşın geliriyle gıda fiyatları arasındaki makasın her geçen gün daha da açılmasıdır.

Ülkemizde ithalata verilen pay ne yazık ki üreticiye verilen destek payından yaklaşık 3-4 kat daha fazla. Bu rakamlar bize kaynakların nasıl kullanıldığı konusunda önemli bir tartışma alanı açıyor. Artık hayvancılık politikamızı yalnızca kaç hayvan ithal ettiğimizle değil, kaç yerli işletmeyi ayakta tuttuğumuzla değerlendirmeliyiz.

Besicinin kazanamadığı, yetiştiricinin üretimden uzaklaştığı, emeklinin ve asgari ücretlinin et alamadığı bir sistemde hayvancılığın geleceğini güvence altına almak mümkün değil.

İthalat rakamlarımız büyürken vatandaşın sofrasındaki et miktarı küçülüyorsa, burada üzerinde düşünülmesi gereken ciddi bir politika sorunu var demektir.