Şiddetin temel nedenlerini biyolojik, psikolojik ve sosyolojik başlıklar altında ele alan Zeren, yaşananların arkasında toplumsal bir çürüme olduğunu vurgulayarak yetkililere çağrıda bulundu.
“Öncelikle Çok Üzgünüm”
Psikiyatrist Dr. Uğur Zeren, yaşanan olaylarla ilgili sözlerine duygusal bir giriş yaparak başladı:
“Öncelikle çok üzgünüm. Rüzgâr ektik, fırtına biçiyoruz. Şimdi bu olayı hem bu davranışları bu çocuklar niye yaptığıyla açıklayayım hem de sonrasında biraz öneri söyleyeyim.”
Şiddetin Üç Temel Nedeni
Zeren, şiddet davranışlarının üç ana sebebi olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Öncelikle bu çocukların bunu yapmasını açıklayacak, yani şiddet davranışını açıklayacak üç tane temel sebep vardır. Birincisi biyolojik faktörler. İşte beyin tümörü varsa, bir hormonal bozukluğu varsa ki, bu çocuklarda bu yok. İki, psikolojik hastalıklar. Bipolar hasta, şizofren hasta, bazı çok kaygılı, paranoid hastalar olabiliyor. Bu çocuklarda bunlar da yok. Üçüncü sebepler sosyal.”
“Bu Durum Sosyolojik Bir Durum”
Zeren, olayların temelinde sosyolojik etkenlerin bulunduğunu vurgulayarak şöyle devam etti:
“Biz biyolojik hastalıkları ve psikolojik hastalıkları tedavi edemiyoruz ama bu durum sosyolojik bir durum. Biz bunu salı günü her salı bir soru videosunda da işlemiştik.”
Diziler ve Rol Modeller Tartışması
Toplumda rol model olarak sunulan karakterlerin etkisine dikkat çeken Zeren, özellikle televizyon içeriklerini eleştirdi:
“Bu dönemde örnek alınan insan kalıbı ile ilgili bir şey, sosyoloji ile ilgili biri. Deli Yürek'le başlayan, Kurtlar Vadisi’yle zirve yapan, Çukur’la ve şu anda Yeraltı diye dizilerle giden mafyöz bir durum var. İnsan davranışlarını şekillendiren en önemli özellik insanların davranışlarının sonucunda ödüllendiriliyor mu, cezalandırılıyor mudur?”
“İnsan mı Değişiyor?”
Toplumsal davranışların çevreye göre değiştiğini ifade eden Zeren, çarpıcı örnekler verdi:
“Ülkemizde trafik kurallarına çok uymayan insanlar Avrupa'ya gittiğinde o kurallara uymamazlık yapabiliyorlar mı? Burada yaptıkları orada aynısını yapabiliyorlar mı? Hayır. Niye? İnsan mı değişiyor? Veya gurbetçilerimiz oradaki davranışları burada aynısını mı yapıyorlar yoksa farklı mı oluyorlar?”
“Bu Bir Sosyolojik Çürüme”
Zeren, mevcut tabloyu “sosyolojik çürüme” olarak nitelendirdi:
“Burada sorumluluk sosyolojik bir durum var. Biz biyolojiyi ve psikolojiyi tedavi ederiz ama biz doktorlar, psikiyatristler sosyolojiyi tedavi edemeyiz. Bu an bir sosyolojik çürüme var. Dizilerde adam öldürüyorlar. Birden fazla cinayet işliyor ve hayatını aynen devam ediyor. E bunları örnek gösterirseniz gençlerden ne bekliyorsunuz ki?”
Medya ve Programlara Eleştiri
Gündüz kuşağı programlarını da eleştiren Zeren şu ifadeleri kullandı:
“Sabahları programlarda kimin kiminle yatıp kalktığı belli değil. Ailelerin ne olduğu belli değil. Güya muhafazakar bir toplum var şu an. Güya dindar bir toplum var. Ama hiç alakası olmayan durumlar ve bunları örnek gösterince de maalesef karşımıza bunlar çıkıyor.”
“Sorumluluk Yetkililerde”
Çözüm için yetkililere çağrı yapan Zeren:
“Sonuçlardan sorumlu olan yetkililerdir. Yetkililerin sosyal çürüme için müdahale etmesi şarttır.”
Haberlerin Sunuluşu da Etkili
Medyanın olayları sunuş biçimine de dikkat çeken Zeren, geçmişten örnek verdi:
“İkinci şunu söyleyeceğim. Sizlerin yaşı genç belki. Elif ve Nihal benden çok daha küçüksünüz ama eskiden İstanbul'da Boğaz Köprülerinden intiharlar vardı. Haberlerde bu çok olurdu ve tekrar tekrar bunlar gündeme geldikçe artardı. Sonra bir karar aldılar. Bunları haber yapmamaya başladılar.”
“Kötü Örnekleri Özendirmeyin”
Zeren, haberlerin etkisine ilişkin uyarısını şöyle sürdürdü:
“Haberlerin yapılış biçiminde de sıkıntı var. Ve bu tarz düşünceleri olan eğilimleri olan insanları şu an bu haberlerle özendiriyoruz. Çünkü onlar şöhret oluyor. Onlar kariyer yapıyorlar. Haberlerde de kötü örnek göstermemek gerekiyor.”
Bireysel Sorumluluk Çağrısı
Toplumun yanı sıra bireylerin de sorumluluğu olduğunu belirten Zeren, şu tavsiyelerde bulundu:
“Bu dizileri izlemeyin, bu programları izlemeyin. Neyi ödüllendirdiğiniz, neyi yok saydığınız sizin hayat kalitenizi belirleyecek.”
“Kimi Özendirdiğinize Dikkat Edin”
Zeren, özellikle gençler ve ailelere şu sözlerle seslendi:
“Evet, bizim gücümüz yetkililer kadar yok ama bireysel olarak bu programlardan bu dizilerden uzak durun arkadaşlar, izlemeyin. Bu şekilde ünlü olan ki bunu geçmişte de yaşadık. Bir mafya liderinin örgütü artık neyse. Birilerini kanaat önderi zannediyoruz. Kimi onaylayıp, kimi destekleyip, kimi özendirdiğinize dikkat edin. Sonra çocuklarınız da desteklediğiniz insanlar gibi oluyor.”
