Sunumda pandemi, Rusya-Ukrayna Savaşı, küresel tedarik zinciri krizleri, iklim değişikliği ve gıda milliyetçiliği gibi gelişmelerin ülkeleri kendi gıda güvenliklerini sağlamaya yönelttiği belirtilerek, tarımın artık milli güvenlik konusu haline geldiği ifade edildi.
"Ankara'dan Büyük Tarım Alanı Kaybedildi"
Verilere göre Türkiye'de 2002 yılında 26 milyon 579 bin hektar olan tarım alanı, 2025 yılında 23 milyon 978 bin hektara geriledi. Yaklaşık 2 milyon 601 bin hektarlık kaybın, Ankara'nın yüzölçümünden daha büyük olduğuna dikkat çekildi. Sunumda tarım arazilerindeki azalmanın üretimin düşmesine, gıda arz güvenliğinin zayıflamasına, ithalatın artmasına, fiyatların yükselmesine ve kırsal nüfusun azalmasına neden olduğu ifade edildi.
Kuraklık ve Su Krizi Uyarısı
Tarım sektörünü bekleyen en büyük riskler arasında su kıtlığı, iklim değişikliği, küresel krizler, artan enerji maliyetleri, genç nüfusun tarımdan uzaklaşması ve tarım arazilerinin daralması gösterildi. Sunumda, tarımın en önemli girdisinin su olduğu belirtilerek, kuraklığın arttığı, yağış rejiminin değiştiği ve yeraltı su kaynaklarının azaldığı vurgulandı. Çözüm olarak ise basınçlı sulama sistemleri, havza bazlı planlama, su hasadı ve kuraklığa dayanıklı ürünlerin yaygınlaştırılması önerildi.
"Gıda Artık Stratejik Bir Güç"
Pandemi ve savaşların ardından ülkelerin öncelikle kendi vatandaşlarının gıda ihtiyacını güvence altına almaya yöneldiği belirtilen sunumda, buğday, mısır, ayçiçeği, et ve sütün stratejik ürünler haline geldiği ifade edilerek, "Güçlü tarım, güçlü ülke demektir." değerlendirmesi yapıldı.
Çiftçinin Üretim Maliyeti Artıyor
Mazot, gübre, yem, elektrik, sulama ve lojistik maliyetlerindeki yükselişin üretim maliyetlerini artırdığı belirtilen sunumda, birçok çiftçinin üretim yapmakta zorlandığı kaydedildi. Ayrıca çiftçi nüfusunun yaşlandığı, gençlerin kırsalda kalmak istemediği ve üretim kültürünün zayıfladığına dikkat çekildi.
Yerli Tarım Teknolojisi Çağrısı
Tarımda dijitalleşmenin önemine değinilen sunumda; drone, akıllı sulama sistemleri, sensörler, yapay zekâ ve veri yönetiminin önemli fırsatlar sunduğu belirtilirken, teknolojide dışa bağımlılığın risk oluşturduğu ifade edildi. Hedef olarak ise yerli ve milli tarım teknolojilerinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Çözüm Önerileri Sıralandı
Sunumda tarım arazilerinin korunması, üretim planlamasının yapılması, su yönetiminin güçlendirilmesi, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, genç çiftçilerin desteklenmesi, kooperatifçiliğin yaygınlaştırılması, yerli tohum ve yerli teknolojinin teşvik edilmesi ile uzun vadeli bir Ulusal Tarım Stratejisi hazırlanması önerildi.
