GÜNAYDIN Değerli Okurlar,
Geçen yazımda, bizim tarihimizi yazanların (son dönem bazı çok kıymetli tarihçilerimiz hariç) genellikle yabancılar olduğundan söz etmiş, bu konuda bazı örnekler vermiştim.
Pek çok tarihçimiz de, yabancı kaynakları tercüme ettirip, burada öne sürülen fikirleri bize ulaştırıyorlar. Toplumumuzun çok büyük bir kesimi, kulaktan dolma hamaset öykülerine bayılıyor ve bunları gerçek ve doğru tarih olarak kabul ediyor. Bu düşünce ve davranıştan sıyrılmamız lâzım.
Geçen yazımda başladığım örneklere devam ediyorum.
“The Mit of Terror”(Bir Terör Efsanesi) kitabının yazarı Avusturyalı Prof. Dr. Erich Feigl… Prof. Feigl, yakın arkadaşı Erdoğan Özan’ in Ermeni teröristlerce öldürülmesi üzerine, “Terör Efsanesi” üzerine hazırladığı belgesel filmin ardından, Ermeni terörünün iç yüzünü bu kitapta sadece bize değil, dünyaya anlatmış.
“The Turks and Europe”( Türkler ve Avrupa) kitabının yazarı Fransız savaş tarihçisi Gaston Gaillard’ dır. Kitap 1920 yılında Fransa’ da basılmış, 1921 yılında İngilizce çevrisi Londra’ da yayımlanmış. Kitap 1920 yılında Fransa’ da basıldığında, Kurtuluş Savaşı devam ediyor, henüz 1 ve 2’nci İnönü Muharebeleri bile yapılmamış, savaşın nasıl sonuçlanacağı belli değil. Yazar Gaillard, kitabında Avrupa’ nın Türkler’ e karşı ırkçı bir politika izlediğini, 1’inci Dünya Savaşı’nın Osmanlı’ya karşı bir tür Haçlı savaşı olduğunu yazıyor. Ardından, Ermeni sorununa el atıp, ABD, Fransa, İngiltere ve Rusya’ nın bu sorunu nasıl ortaya çıkarıp çözülemez hale getirdiklerini anlatıyor.
Buraya Sayın Özdemir İnce’ nin tespitini alalım: “ Kitap çok önemli! Her bakımdan (Osmanlı’nın sömürülmesi, Helenleşmiş Anadolu efsanesi, 5 milyonluk Ermeni nüfusu tevatürü, ABD Başkanı Wilson ile Britanya Başbakanı Lloyd George’un şirret kumpasları, Fransız’ın ikiyüzlülüğü, vb.) çok önemli ama bizim tarih bilgin ve bilicilerinin bundan haberleri olduğuna dair bir bilgimiz yok. Okudukça, malûm televizyon tetikçi-bülbüllerinin, kiralık gazete yazıcılarının yüzleri gözümün önüne geliyor ve midem bulanıyor. Hani şu Türkiye Cumhuriyeti’nin dil ve tarih tezlerinin uyduruk olduğunu yazıp söyleyenler. Elbette onlar da Gaston Gaillard’ı okumadılar. Cavalli-Sforza’nın Göç Yolları’nı, dil ailelerini anlatan kitaplarını da okumadılar. “(Hürriyet, 22.01.2012)
Alman mimar ve arkeolog Naumann Rudolf’ un yazdığı “Eski Anadolu Mimarlığı” kitabını Türk Tarih Kurumu yayınladı. Naumann,1937’ de Türkiye’ ye gelerek Boğazköy ve Yazılıkaya kazılarına katıldı. Hattuşa kentinin plânlarının çizilmesinde önemli katkılarda bulundu. 1961’ de Klaus Tuchelt’ le birlikte Didymaion’daki ünlü Apollon Tapınağı’ nda başlattığı kazıları 1970’ e kadar sürdürdü.1971’ den başlayarak Kütahya’ da Çavdarhisar yakınındaki Aizanoi antik kentinde kazı çalışmaları yönetti. İstanbul’ da Roma/ Bizans dönemine ait Bodrum Camisi ve Atmeydanı kazılarını yönetti. Başlıca yapıtları arasında: “Boğazköy II”, “Yazılıkaya”,”Die Hethier” (Hititler), “Boğazköy- Hattuşa I”, “Zeustempel zu Aizanoi” ( Aizanoi Zeus Tapınağı) “Didyma Führer” (Didyma Kılavuzu)sayılabilir.
C. W. Ceram ( asıl adı Kurt W. Marek), Almanya’ da kitapçılık öğrenimi yaptıktan bir süre sonra ülkemize gelerek bizzat katıldığı araştırmalarda edindiği bulgulardan yola çıkarak “ Tanrıların Vatanı Anadolu” adındaki kitabını yazdı. Kitap, 1979 yılında Türkiye’ de yayımlandı.
Amerikalı gazeteci ve araştırmacı Herbert Adams Gibbons ( 1880- 1934)’un, “The Foundation of The Ottoman Empire- A History of the Osmanlis up to the Death of Bayezid I (1300-1403)” adını verdiği kitabı, 1916 yılında İngiltere'de yayımlandı. Eser ilk defa 1928 yılında “Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu” adıyla Ragıp Hulusi tarafından çevrildi ve Devlet Matbaası aracılığıyla İstanbul'da, Osmanlı Türkçesi ile basıldı. Eserin Türk Alfabesi ile baskısı ise 1998 yılında gerçekleşti.
Fransız Kozmograf (Evren Bilimci) Guillaume Postel ( 1510- 1581), Fransız elçiliğinde görevli olarak 1533’ te Osmanlı Devleti’ ne geldi; burada Türkçe, Rumca ve Ermenice öğrendi; Fransa’ ya dönüşünde Oğuzlar’ ı, Selçuklu ve Osmanlı devletlerinin kuruluşunu ele aldığı “De La Republique des Turks” (Türklerin Cumhuriyetleri/ İdareleri Üzerine) adını verdiği bir kitap yazdı.
İsveç’ in İstanbul Elçisi Ignaz Mouradgea d’Ohsson, 1787’ de “Tableau General de L’Empire Ottoman” (Osmanlı İmparatorluğu’ nun Genel Görünümü) adlı kitabını yazdı. Mouradgea, kitabında ilk kez Osmanlı tarihini sosyal ve ekonomik açıdan ele almıştı.
30 yıla yakın bir süre Osmanlı Devleti’ nde yaşayan ve bu sürede nerdeyse mevcut tüm tarihî kaynakları inceleyen Avusturyalı Tarihçi, Diplomat, Doğu Bilimleri Uzmanı Joseph Von Hammer- Purgstall ( 1774- 1856), “Die Staatsverfassung und Staatsverwaltung des Osmanischen Reiches” (Osmanlı İmparatorluğu’ nun Devlet Örgütü ve Yönetimi) adlı 2 ciltlik kitabını 4 yılda tamamladı.
Ardından en önemli yapıtı olan “Geschichte des Osmanischen Reiches” (Osmanlı Devleti Tarihi) adını verdiği kitabını yazdı. Burada kuruluşundan 1774’e kadar Osmanlı tarihini inceledi. Almancası 10 cilt, Fransızcası 18 cilt olan yapıtın bir bölümü Fransızcadan Türkçeye çevrildi. (Devlet-i Osmaniye Tarihi, 1913- 21, 1-10. Cilt; 1947, 11 cilt). Aynı eser, bütünü 18 cilt olarak 1983’ ten itibaren ‘Osmanlı Devleti Tarihi’ olarak yeniden yayımlandı.
Hammer, ayrıca 1822’de iki cilt olarak “Constantinopolis und der Bosporus”(İstanbul ve Boğaziçi), 1836- 38’ de 4 cilt halinde “Osmanlı Şiir Sanatı Tarihi”, 1854’ te “İlhanlılar Tarihi”, 1856’ da “ Kırım Hanları Tarihi” ni de yazdı.
İngiltere doğumlu Amerikalı Prof. Dr. Clive Foss ( Asıl adı Clive Frank Wilson); Fransızca, Türkçe, Almanca, İtalyanca, Macarca biliyor ve Yunanca, Latince, Arapça, İspanyolca dillerinde okuduğunu anlayabiliyordu. Yazdığı kitaplardan bazıları şunlardır:
“Survey ofMedieval Castles of Anatolia I, Kütahya” ( Anadolu’ nun Ortaçağ Kaleleri, 1’inci Cilt, Kütahya); “Survey of Medieval Castles of Anatolia II, Nicomedia”( Anadolu’ nun Ortaçağ Kaleleri, 2’nci Cilt, İzmit); “Roman Historical Coins”( Roma Tarihi Madeni Paraları); “Rome and Byzantium”( Roma ve Bizans); “Nicaea, A Byzantine Capital and Its Praises”( İznik: Bizans Başkenti ve Övgüler); “Ephesus After Antiquity” (Antik Çağ Sonrası Efes); “Byzantine Fortification” ( Bizans Tahkimatı: Giriş); “Byzantine and Turkish Sardes” (Bizans ve Türk Sardisleri); “Cities, Fortresses and Village of Byzantine”( Küçük Asya'daki Küçük Kentler, Kaleler ve Köyler )
DEVAM EDECEK
GÜNÜN SÖZÜ: “Hayatınızın kalitesini iki şey belirler; okuduğunuz kitaplar ve görüştüğünüz kişiler.”
Gününüz aydınlık ve esenlik dolu olsun.