Senegalli Prof. T. DİALLO diyor ki: “ Mondros Mütarekesi ve Sevr Antlaşması, emperyalizmin (Türkiye’ ye) gerçek yerleşmesinin temelleridir. Emperyalizm, soyut ve belirsiz bir kavram olmaktan çıkarak somut, gerçek bir olgu haline dönüşmüştür.”
Birinci Dünya Savaşı’ nan sonra 10 Ağustos 1920’ de imzalanan Sevr Antlaşması’ nın emperyalist ve intikamcı niteliğini iyi anlamak için tamamını okumak gerekir. Kısıtlayıcı, yasaklayıcı, tehdit edici, sömürgen, şaşırtıcı pek çok maddesi vardır. Kısa kısa bazı hükümleri görelim:
“Antlaşma, Müttefiklerin istediği gibi uygulanmazsa İstanbul, Osmanlı yönetiminden geri alınacak” ( M.36)
( Sevr Antlaşması dikkatle incelenirse görülür ki artık İstanbul’ un, bağımsız bir devletin başkenti olma niteliği kalmamıştır. Çünkü süresiz işgal ve denetim altında olacaktır. Antlaşmaya göre İstanbul ‘ da şu otoriteler bulunacaktı: İngiliz, Fransız ve İtalyan Siyasî Temsilcilikleri, Boğazlar Kurulu, Maliye Kurulu, Osmanlı Borçları yönetimi, İşgal Kuvvetleri Komutanlıkları, işgal birlikleri, Müttefikler- Arası Kara, Deniz, Hava Denetleme Kurulları ve Padişah ile Osmanlı hükûmeti…)
“Doğu Trakya (Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Gelibolu), Gökçeada, Bozcaada Yunanistan’a verilecek; İzmir Bölgesi (İzmir, Kuşadası, Tire, Ödemiş, Manisa’ nın batısı, Akhisar, Kırkağaç, Soma, Foça, Ayvalık, Burhaniye) Osmanlı egemenliği altında kalacak ama bu hakkı Yunanistan kullanacak; yerel yönetim, beş yıl sonra, Milletler Cemiyeti’ nden, bu bölgenin Yunanistan’a bağlanmasını isteyebilecek; isteğin uygun görülmesi halinde, Türkiye bu topraklar üzerindeki haklarından vaz geçeceğini önceden kabul edecektir.” (M.84-87)
(Bu süre içinde Yunanistan, İzmir bölgesinde asker bulundurabilecek; gümrük kurabilecek; bu bölgede oturanlar Yunan uyruğu sayılacak; bölgede Yunan anayasası geçerli olacak. Eğer Sevr yürürlüğe girseydi, Yunanistan, Ege’ de Salihli’ den Trakya’ da Çatalca’ dan başlayacaktı.)
“ Kuzeydoğuda,1914’ ten önceki sınır geçerli olacak, Artvin, Erzurum’ un kuzeydoğusu ve Iğdır’ a kadar Kars, Türkiye dışında kalacak.” (M. 27/4)
(Sevr’ den de önce Artvin, İngilizler tarafından Gürcülere, Erzurum’un kuzey doğusu ve Iğdır’ a kadar Kars ise Ermenilere verilmişti.)
“ Doğu Anadolu’ da Ermenistan ve aşamalı olarak Kürdistan kurulacak.” (M. 88-63)
( Başkan Wilson’ un çizdiği haritaya göre Ermenistan, bugünkü Rize, Trabzon, Giresun’ un bir bölümü, Gümüşhane, Bayburt, Erzincan’ ın bir bölümü, Erzurum, Muş, Ağrı, Bitlis ve Siirt’ in bir bölümü ile 1914 sınırları dışında kalan Erzurum’ un kuzey doğusu ile Kars’ ı ve Rus Ermenistanı’ ndaki eski illeri kapsıyor. Ermenistan’ a bitişik bütün Osmanlı toprakları da askersizleştirilecek.
Fırat’ ın doğusu, Ermenistan’ ın güneyi ve bu antlaşma ile saptanmış Suriye ve Irak sınırlarının kuzeyindeki bölge, ilk aşamada özerk olacak, bunun esaslarını ve kesin sınırlarını, İngiliz, Fransız ve İtalyan temsilcilerinden oluşan bir kurul kararlaştırılacak. Özerk yönetim, bir yıl sonra bağımsızlık için Milletler Cemiyetine başvurabilecek. Türkiye, sonucu kabul edeceğini önceden taahhüt edecek.)
“Güneyde Ceyhan, Osmaniye, Dörtyol, İskenderun- Antakya, Maraş’ ın güneyi, Gaziantep, Urfa, Mardin, Cizre Suriye’ ye verilecek.” (M.27)
“Osmanlı Devleti, sınırları dışında kalan bu topraklar üzerindeki bütün haklarından vaz geçecek.” ( M.132)
“Boğazlar(bütün kıyıları ve Marmara Denizi) bölgesi, özel bütçesi, teşkilâtı, bayrağı, polisi olan yarı devlet niteliğindeki bir karma kurulun egemenliğinde olacak.” ( M. 37-61)
“Boğazlar bölgesi askerî amaçla yalnız İngiltere, Fransa ve İtalya tarafından kullanılabilecek.” ( M.178)
“ Zırhlı araç ve tank yapımı ve ithali yasak…” ( M. 176)
“Silâh, cephane, askerî araç ve gereç yapımı, ithali ve ihracı Müttefikler Arası Askerî Denetim Kurulu’ nun denetim ve iznine bağlı olacak. ( M. 173 vd)
“Deniz kuvveti kurulması yasak…” (M. 188)
“ Hava kuvveti kurulması yasak…” (M. 191)
“Bütün kapitülasyonlar, yararlanacakların sayısı artırılmış olarak sürecek.” (M. 261 vd)
“ Soy, din ve dil azınlıkları, bağımsız ve denetimsiz olarak diledikleri kadar ilk, orta ve yüksekokul açabilecek ve kendi dillerinde eğitim yapabilecekler.” ( M.147)
“ Osmanlı maliyesi, Müttefiklerce seçilecek bir Maliye Kurulu’ nun denetimi altında olacak.” (M. 231)
Bugünkü Türkiye’ nin yaklaşık dörtte birine sıkıştırılmış, bağımsız bir devlete özgü pek çok yetkisi ya kısıtlanmış ya kaldırılmış, topraklarının altı da üstü de yağmalanmış, kolu kanadı budanmış, millî bir ordudan yoksun, sürekli denetim altında tutulacak bir devletçik!( Kaynak: (Turgut Özakman, Vahidettin, M. Kemal ve Millî Mücadele, Bilgi Yayınevi, Ankara, 2000, Sayfa 435-437)
Bazılarının savunduğu Sevr Anlaşması işte bu!
Yüz altı yıl önceki ordusuz, savaş bitkini, yoksul ve 12 milyon nüfuslu Türkiye bile bunları kabul etmemiş ve yırtmıştı.
GÜNÜN SÖZÜ:
Gerçeklerin geç de olsa ortaya çıkma huyu vardır!
Tarih ise acımasız hükmünü er geç verir!
ATATÜRK der ki: “ Ne Mutlu Türk’ üm Diyene!”
