Dün 10 Kasım’dı ve saat 09:05’te bizim için hayat bir kez daha durdu…
Saatler 09:05’i gösterdiğinde nerede olursak olalım hep birlikte Atamızı, Ulu Önderimizi, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü; özlemle, minnetle, saygıla ve rahmetle andık.
Onun fikirlerini, onun reformlarını, onun bize bıraktığı emanetin kıymetini her gece gün daha iyi anlıyoruz. Bu hafta onu anarken aynı zamanda da tarım ve hayvancılık alanında yapmış olduğu reformları tekrardan hatırlatmak istedim.
Elbette yaptıklarını anlatmaya satırlar yetmez. Atamız, ülkemizin bağımsızlığının ve kalkınmasının, ilk ve önemli maddesinin üretim olduğunu bizlere yaptığı reformlarla göstermiştir. Bu reformlar ile Atamız bir milletin geleceğine imza atmıştır.
Cumhuriyet’in kuruluş yıllarını düşünün… Aklımıza yalnızca savaşlardan çıkmış yorgun bir millet değil, ekonomik olarak büyük bir yıkım yaşamış, üretim gücü zayıflamış ve kalkınmak için yeniden ayağa kalkmaya çalışan bir ülke gelir.
Atatürk, az öncede söylediğim gibi Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığının üretimden geçtiğini biliyordu. Ülkenin nüfusunun büyük bölümünün köylerde yaşadığı, geçimin tarım ve hayvancılığa dayandığı bir dönemde kalkınmanın yolunun önce köylünün güçlenmesinden geçtiğinin farkındaydı.
Bu nedenle söylediği “Köylü milletin efendisidir” sözü, yalnızca güzel bir ifade değil, aynı zamanda Cumhuriyet’in üretim anlayışının temel taşlarından biriydi.
Tarım alanındaki en önemli reformlardan ilki aşar vergisinin kaldırılmasıydı. Aşar vergisi, köylünün ürettiği ürün üzerinden alınan ve üreticinin ekonomik yükünü ağırlaştıran bir uygulamaydı. Atatürk, devlet hazinesi açısından önemli bir gelir kaynağından vazgeçme pahasına bu vergiyi kaldırdı. Bu karar, köylünün üretim üzerindeki yükünü hafifletmek ve tarımsal kalkınmanın önünü açmak adına tarihi bir adımdı.
Bir başka uygulama ise çiftçinin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla Ziraat Bankası kredilerinin kullanımı oldu. Daha sonra topraklandırma uygulamalarıyla topraksız ve ihtiyaç sahibi ailelere arazi verilmesi yönünde adımlar atıldı.
Tarımın yalnızca geleneksel yöntemlerle yapılmaması amacıyla Atatürk Orman Çiftliği’ni kurdu. Bugün Ankara’nın önemli simgelerinden biri olan bu çiftlik, o günün şartlarında modern tarımın, hayvancılığın, üretimin ve bilimsel araştırmanın bir arada yürütülebileceğini göstermek amacıyla oluşturuldu.
Atatürk döneminde tarım kadar hayvancılığın geliştirilmesine de büyük önem verildi.
Çünkü ileri görüşlülüğü ile tüm dünyaya örnek olmuş olan Atatürk hayvancılığın yalnızca et ve süt üretimi olmadığını çok iyi biliyordu. Aynı zamanda ülkenin beslenmesi, kırsal ekonominin güçlenmesi, sanayinin ham madde ihtiyacının karşılanması ve ihracat gelirlerinin artırılması da hayvancılığın kalkınmasından geçiyordu.
Merinos koyunculuğu, Ankara keçisi, sığırcılık ve at yetiştiriciliği gibi alanlarda çalışmalar yapıldı. Hayvan hastalıklarıyla mücadele için veterinerlik hizmetleri geliştirildi. Aşı, serum ve koruyucu sağlık uygulamalarına önem verildi.
Bu çalışmaların amacı yalnızca hayvan sayısını artırmak değildi. Sağlıklı, verimli ve kaliteli hayvan varlığı oluşturarak hayvancılığı ekonomik açıdan güçlü bir sektöre dönüştürmekti.
Atatürk’ün tarım politikalarının önemli ayaklarından biri de üreticinin eğitilmesiydi.
Çiftçinin modern tarım yöntemlerini öğrenmesi, kaliteli tohum ve fidan kullanması, makineleşmenin yaygınlaşması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi hedeflendi. Tarım Kredi Kooperatifleri kuruldu.
Devletin görevi yalnızca üreticiden vergi almak değil, üretimi desteklemek ve çiftçinin yanında durmaktı. Atatürk’ün tarım anlayışında devlet, üreticinin karşısında değil, üretimin gelişmesi için onun yanında yer almalıydı.
Aradan yaklaşık bir asır geçti.
Türkiye bugün çok daha büyük bir nüfusa, gelişmiş tarım teknolojilerine, modern üretim tesislerine ve önemli bir tarımsal potansiyele sahip. Ancak bugün çiftçimizin yaşadığı sorunlara baktığımızda geçmişten çıkarılması gereken önemli dersler olduğunu görüyoruz.
Atatürk döneminde tarım, kendi haline bırakılacak bir sektör olarak görülmemiştir. Planlama, eğitim, finansman, bilimsel araştırma, hayvan ıslahı ve üreticinin desteklenmesi bir bütün olarak ele alınmıştır. Bugün de ihtiyacımız olan tam olarak budur. Atatürk’ün tarıma bakışını anlamak, geçmişi övmekten çok daha fazlasıdır. Onun ortaya koyduğu üretim anlayışını bugünün şartlarına uyarlayabilmektir. Bugün Atatürk’ü anarken, onun tarım ve hayvancılık alanında bıraktığı mirası da hatırlamak zorundayız.
Ve belki de bugün en çok hatırlamamız gereken söz yine Atatürk’ün şu ifadesidir;
“Milli ekonominin temeli ziraattır.”
