Yeni yıl, çoğumuz için “daha iyi” bir düzen kurma niyeti demek: daha hareketli bir yaşam, daha dengeli beslenme, daha az stres… Bu planları yaparken genellikle bir alanı farkında olmadan ihmal edebiliyoruz: Ses, konuşma ve yutma sağlığı.

Oysa sesimizi sağlıklı kullanabilmek, kendimizi anlaşılır biçimde ifade edebilmek ve sevdiklerimizle aynı sofrada rahatça yiyip içebilmek, günlük yaşam kalitesinin temel bileşenleri arasındadır.

Dil ve Konuşma Terapistleri; iletişim, dil, konuşma, ses ve yutma alanlarında önleme, değerlendirme ve terapi süreçlerinde görev alan, mevzuat kapsamında mesleki eğitim almış sağlık meslek mensuplarıdır. Klinik pratikte en sık gördüğümüz gerçek şudur: Bu işlevler çoğu zaman “kendiliğinden” yürüdüğü için görünmezdir; fakat küçük bir değişiklik bile okuldan işe, sosyal yaşamdan beslenmeye kadar pek çok alanı etkileyebilir.

2026’ya girerken “büyük hedefler” yerine, uygulanabilir birkaç hatırlatmayla başlayalım:

Ses Sağlığı: Sürdürülebilir Kullanım

Ses, yalnızca konuşmayı değil; mesleki performansı, sosyal etkileşimi ve duygusal ifadeyi de taşır. Bu nedenle ses sağlığını korumak, bir konfor meselesinden çok işlevsellik meselesidir. Günlük hayatta basit önlemler etkili olabilir:

  • Uzun süreli yüksek sesle konuşma, bağırma ve sık boğaz temizleme alışkanlığını azaltmak,
  • Yeterli su tüketmek; uykusuzluk ve yoğun kafein/nikotin kullanımını dengelemek,
  • Ses yorulduğunda kısa dinlenme araları vermek.

Önemli bir eşik: Ses kısıklığı ya da ses kalitesinde belirgin değişim 2–3 haftadan uzun sürüyorsa, KBB değerlendirmesi ve ihtiyaca göre dil ve konuşma terapisi değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

İletişimde Tutum: Anlaşılabilirlik ve Sabır

İletişim, çoğu zaman “ne söylediğimiz” kadar nasıl dinlediğimizle de ilgilidir. Akıcılık, kelime bulma, sesletim veya ifade etme güçlüğü yaşayan bireylerle iletişimde küçük düzenlemeler büyük fark yaratır:

  • Cümlelerini tamamlamadan dinlemek (söz kesmemek),
  • Acele ettirmeden zaman tanımak,
  • Gerekirse anahtar kelimeyle desteklemek ya da yazılı ipucu kullanmak.

Bu yaklaşım, profesyonel değerlendirmenin yerini tutmaz; ancak doğru destekle birleştiğinde kişinin günlük yaşamda daha rahat iletişim kurmasına katkı sağlar.

Yutma ve Sofra: Konfor, Güvenlik ve Katılım

Yutma işlevi çoğu zaman otomatik yürütülür; bu nedenle farkındalık genellikle “zorlaştığında” oluşur. Oysa yutma; yalnızca beslenme değil, aynı zamanda sofraya katılımın da bir parçasıdır. Yemek sırasında zorlanma, öğünlerden kaçınma ya da yemek süresinin belirgin uzaması hem beslenme durumunu hem de sosyal yaşamı etkileyebilir.

Aşağıdaki bulgular olduğunda “boş verelim geçer” demeden değerlendirmeyi düşünmek uygun olur:

  • Yemek veya içecek sırasında sık öksürme/boğaz temizleme,
  • Öğünlerin belirgin uzaması,
  • Açıklanamayan kilo kaybı,
  • Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları,
  • Hap yutarken belirgin zorlanma.

Bu tür durumlarda ilgili hekim değerlendirmesi ve ihtiyaca göre dil ve konuşma terapisi değerlendirmesi, sürecin doğru yönetilmesine destek olur.

2026 İçin Kısaca

Bu yıl kendimize şunu hatırlatalım: Belirtiyi küçümsemeden, abartmadan; doğru zamanda doğru uzmana başvurmak. İletişim ve yutma alanlarında erken değerlendirme hem günlük yaşamı kolaylaştırır hem de gereksiz yükü azaltır.

2026’nın; sesimizi daha sağlıklı kullandığımız, birbirimizi daha dikkatle dinlediğimiz ve sofralarımızın daha konforlu olduğu bir yıl olmasını dilerim.

Yeni yılda sevdiklerinizle birlikte sizlere sağlıklı bir ses, hoş sohbet ve keyifli sofralar dilerim.


Uzm. Dkt. Harun Ayas
Dil ve Konuşma Terapisti


Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tanılama ve tedavi süreçleri için mutlaka hekiminize; terapi süreçleri hakkında ise dil ve konuşma terapistinize başvurunuz.

Seçilmiş Bilimsel Kaynaklar:

  1. American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Practice Portal: Voice and Swallowing.
  2. Stemple, J. C., Roy, N., & Klaben, B. K. (2018). Clinical Voice Pathology: Theory and Management. Plural Publishing.
  3. Groher, M. E., & Crary, M. A. (2020). Dysphagia: Clinical Management in Adults and Children. Elsevier.
  4. National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD). Taking Care of Your Voice.