GÜNAYDIN Değerli Okurlar,
Dünya Doğal Kaynaklar Enstitüsü (WRI)’ nın hazırladığı ‘ Su Riski’ atlasında, su kıtlığı ve kuraklık görülen bölgeler arasında Türkiye de var. Umarım bu konuda gereken önlemler alınıyordur.
03.07.2017 tarih ve 30113 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan “Plânlı Alanlar İmar Yönetmeliği “nde 11 Mart 2025 tarihinde yapılan değişikle, yönetmelikte özellikleri belirtilen binalarda, yapının kullanma amacı, günlük su ihtiyacı, seçilen yangın söndürme sistemi gibi kriterler ile ulusal ve uluslararası standartlara uyulmak ve gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınmak şartıyla hacmi belirlenen su deposu bulundurulması zorunlu hale getirildi.
Su depoları ve hidrofor, gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınarak binanın bodrum ya da çatı katında tertiplenebileceği gibi, aynı koşulları taşımak şartıyla, bina alanı dışında ön, yan ve arka bahçelerde toprağa gömülü şekilde de yerleştirilebilir.
Yine aynı tarihli değişiklikle, binalarda su verimliliğinin artırılması amacıyla, yağmur suyu toplama sistemlerinin; depo hacmi ihtiyacı 7 m3’ün üzerinde olması kaydıyla; parsel alanı 2.000 m²’den büyük alanlardaki yapılarda veya parseldeki toplam çatı izdüşüm alanı 1000 m²’den büyük yapılarda, depo hacmi ihtiyacı 7 m3’ü geçen kamu yapılarında, tesis edilmesi zorunlu olacak.
Gri su toplama sistemlerinin; yatak sayısı 200’den fazla olan konaklama amaçlı binalarda, yapı inşaat alanı 10.000 m²’den büyük alışveriş merkezlerinde, yapı inşaat alanı 30.000 m²’den büyük kamu binalarında, tesis edilmesi zorunlu tutulacak; Duş, küvet ve el-yüz yıkama lavabolarından elde edilen suların arıtılmasıyla elde edilen gri su sistemi yalnızca tuvalet rezervuarlarında kullanılabilecek.
Kısacası, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yeni düzenlemesiyle, belli büyüklük ve tipteki özel ve kamu binalarında yağmur suyu hasadı ve gri su sistemlerinin kurulumu 1 Ocak 2026’dan itibaren mecburi hâle geliyor.
Depolama kapasitesi, yağmur suyu hasadında binanın bulunduğu ilin metrekareye düşen yıllık yağış ortalaması ve çatının özelliklerine göre hesaplanan yıllık toplanabilir yağmur suyu miktarının en az yüzde 6’sını karşılayacak şekilde belirlenecek.
Gri su depolaması ise sistemin bağlı olduğu rezervuarlarda kullanılacak suyun en az yarısını karşılamak zorunda olacak.
Sistemler, ücretsiz su kaynağı sağlaması, afet anlarında kullanılabilirliği, düşük yatırım maliyetleri ve sel riskini azaltmasıyla dikkat çekiyor.
Dünyada ve Türkiye’de yağmur suyu hasadı ve gri su sistemleri kullanımında hem mevzuatta hem de uygulamada birçok örnek mevcut.
Örneğin Almanya, yağmur suyu sistemli binalara su faturasında indirim sağlıyor. Japonya, 30 bin metrekare üzerindeki tüm binalarda sistemi zorunlu kılıyor. Hindistan başkenti Yeni Delhi’de 100 metrekare üzerindeki bütün çatılara yağmur suyu sistemi şartı getiriliyor. Avustralya, yeni konut ruhsatı vermeden önce yağmur suyu sistemi kurulmasını talep ediyor. Singapur’da şehir su ihtiyacının yüzde 5’i arıtılmış yağmur suyundan karşılanıyor.
Yağmur suyu ücretsizdir ve dünyanın hemen her yerinde mevcuttur. Ayrıca belirli kullanım alanlarında kalite açısından musluk suyundan daha üstündür. Bu nedenle yağmur suyu hasadı, su tedarikine bağımsız, merkezi olmayan ve sürdürülebilir bir katkıdır. Azalan yeraltı suyu rezervleri nedeniyle yağmur suyu kullanımı gelecekte giderek daha önemli hale gelecektir.
Yağmur suyunu kullanmak çok basittir: Herkes kendi çatısından su toplayabilir ve içme suyu kalitesinin gerekli olmadığı yerlerde doğrudan kullanabilir. Toplanan yağmur suyunun musluk suyu yerine kullanılabileceği birçok alan vardır.
Elbette yağmuru tam da gökyüzünden düştüğü anda toplamak ve depolamak gerekir. Doğru bileşenleri kullanır ve profesyonelce monte ederseniz, yağmur suyunuz daha sonra uzun yıllar boyunca depolanabilir ve kurak dönemlerde kişisel su rezervuarı olarak kullanılabilir. Bunu yapan şirketler var, herkesin özellikle de belediyelerin yapılanları incelemesinde yarar olduğunu düşünüyorum.
Çatılar yağmur suyu toplamak için en iyi yüzeylerdir çünkü nispeten temizdirler. Gökyüzünden henüz düşmüş olan yağmur suyu gereksiz yere kirlenmez. Buna ek olarak, çatılar zaten yağmur suyu toplama sisteminin bir parçasını oluşturan oluklar ve iniş boruları ile donatılmıştır. Oluk, toplanan yağmur suyunu iniş borusu aracılığıyla filtreye ve sarnıca yönlendirir; burada önce temizlenir, toplanır ve ihtiyaç duyulana kadar depolanır.
Bir çatı ne kadar büyükse, o kadar fazla yağmur suyu toplayabilir. Kural olarak, mevcut çatı alanının mümkün olduğunca çoğunu yağmur suyu depolama tankına bağlamaya değer. Evin yanı sıra tüm müştemilatlar, garajlar, bahçe kulübeleri, sundurmalar, kanopiler ( çatı şeklinde bir dış mekan yapısıdır) vb. de entegre edilebilir. Yağmur suyunu bahçede toplamanın en kolay yolu bir yağmur varilidir. Yağmur variline alternatif olarak yağmur suyu için bir yeraltı su deposu, yağmur suyu depolama tankı veya sarnıç kullanılabilir.
Yağmur suyu kullanıldığında, yumuşak olduğu ve gerekli magnezyum ve kalsiyum minerallerinden yoksun olduğu için kireç birikintileri oluşmaz. Bahçe, tuvalet sifonu, çamaşır makinesi ve temizlik için yağmur suyunun toplanmasıyla, özel evlerde musluk suyunun %50'sine kadar tasarruf sağlanabilir.
Yağmur suyunu kullanmak size sadece sürdürülebilir değil, aynı zamanda daha bağımsız bir su kaynağı sağlar. Yağmur suyu uzun süreli depolamaya uygun hale getirildiğinde, yılın kurak dönemlerinde yüksek yağış dönemlerinde toplanan yağmur suyunu kullanabilirsiniz. Bu şekilde bir ölçüde kendi su tedarikçiniz olur ve bağımsızlığınızı artırırsınız.
Önemle hatırlayalım! Bu mevsimdeki yağışlar kimseyi aldatmasın. Şu satırları dışarıda yağmur yağarken yazıyorum. Türkiye değişen iklim koşulları nedeniyle bütünüyle kuraklık dönemine girdi- giriyor. Yalova’ nın da gelecekte en büyük sorunu suya duyulan ihtiyaç olacaktır. Su, hayattır! “Yağmur az yağıyor, suyu idareli kullanın” ya da “yeni baraj projelerimiz onay aşamasında” söylemlerinin amaca yeterli hizmet etmediği ortada… “Dağıtılan suda kayıp- kaçak oranı yüzde 40’ tan fazla “ tespiti 10 seneden önce de söyleniyordu; ne yapıldı şimdiye kadar? Tekrar tekrar yazılıp çizilmesine rağmen, barajın su toplama kapasitesi bile artırılmadı.
Gününüz aydınlık ve esenlik dolu olsun.
“ NE MUTLU TÜRK’ ÜM DİYENE!” NE MUTLU ATATÜRK’ ÜN İZİNDEN GİDENE!
